« INDEPENDÉNCIA » QUE CAMINA E QUE CAMINARÀ

A un quinzenat de dias deth 1-O eths Catalans e Occitans d’Aran que vienen d’amuishar totas eras fòrças, dab gents tostemps mes nombrosas, dab determinacion e serenitat, un pòple conscient hèra, ua organisacion e de competéncias estataus vertaderament, ua deconexion engatjada ens caps. Tot que deisha aparéisher er’idea d' »independéncia » n’a pas arrestat de pràver enas consciéncias com ua situacion acceptabla e quitament volguda.

Qu’ei interessent de notar aqueth caminament d’ua idea e der’evolucion deras consciéncias. Çò qui pòt aparéisher a un moment com quauquarren qui non pòt pas èster pensat, qui non pòt pas èster juntat, qu’at deven dab eth cambiament deras condicions objectivas e subjectivas. Drin a drin ideas que caminan e en tot caminar que cambian era situacion, qu’influéncian eths posicionaments endividuaus e collectius, que hèn pensar e que devenguen objèctes de discutas. D’auts orizonts que devenguen pensables, de possibles naus que’s dessenhan. De questions que tròban responsas, eth passat que s’arreliga ath present, ua continuitat qu’apareish en futur. Ací n’ei pas ua question politica de refòrma, de foncionament d’ua institucion, mes deth bastir d’ua societat sancèra e nava. Que hè vàder estrambòrd.

Independéncia de Catalonha e Aran qu’apareish com possibla. Eth poder imperialista espanhòu qui hè dab totas eras sua compausantas de dreta e extrèma dreta com d’esquèrra n’a pas brica de responsa e cada iniciativa que cava eth varrat. Que’s hè compte d’annadas d’ua politica ostila e discriminatòria, d’opression e d’arrepression nacionaus e sociaus. Mes tot decís deth poder espanhòu, tota promessa, tot qu’ei tròp tard e tot qu’ei d’ara enlà contrari ath moviment der’istòria.

Catalans e Occitans d’Aran qu’orbeishen ua via per Euròpa occidentau presentada de tostemps com hèita d’Estats-Nacions. Era realitat que gesseish mes que james. Aqueth parçan europèu qu’ei vertaderament hèit d’Estats multinacionaus gròs de questions nacionaus qu’ei dificil de desconéisher. Ara era question nacionau qu’ei ua question pausada aths Estats europèus com ar’Union Europèa, e qu’ei ua question a resòlver.

De nombrós moviments nacionaus qu’arbajan dab atencion eth debanament deths eveniments. Dijà qu’i tròban esperanças, ensenhaments e questions, en prumèr deth costat deths vascos e autes pais catalans d’Isclas Balearas e País Valencian. Mentre que d’auts non vòlen pas véger aqueth moviment istoric, en tot hè’s atau complicis der’imperialisme espanhòu e europèu.

Eth president dera Comission Europèa, Jean-Claude Junker que parlè d’arrespècte deth « si » tot en díser qu’arrespectaràn eth Tribunal Constitucionau e’th parlament espanhòu. Ua posicion qui s’ameritaré explics. Un posicionament guaire susprenent. Eths Estats Units d’America que son prèsts tà discutir dab eth poder deth « si ».

Eths vascos que son en plea reflexion. A Barcelona Arnaldo Otegi, co-ordinator generau d’E.H. Bildu qu’ensajè de tirar leçons tà compréner ua tau mobilisacion populara e’th procèssus catalano-aranés. Que notà eth doble lengatge de Podemos tàth dret de decidir e contra ath moment de l’aplicar. Era dificultat tanben de Colau de causir. Tà Vascoat qu’a ua dòsi d’optimisme en pensar era politica dera dreta vasca non durarà pas, eras causas que van començar de cambiar ena bona direccion. Er’alliança deth P.N.V. dab eth P.P. que serà mes dificila, que mes eth poder der’autogovernament qu’acabarà eth modèle autonomic. Mes que i averà de començar de caminar shens eth P.N.V.  Lhèu que i a ua aviada navèra lavetz.

Eth 2 d’octobre? Que i a de preparà’s a un long periòde d’incertituds e d’acaraments dab eth Estat. Que pòt i aver de politics catalans empresoats. Mes tàth Otegi eth moviment independentista que’n devenguerà mes hòrt. En aqueth cas, que preconisa paciéncia, arridolet, e esvitar provocacions.

Tots eths pòples qu’an de preparà’s ad aquesta situacion. Eths occitanistas que son muts. Que guèrdan Catalonha e Aran shens reaccion, shens pensar, com se n’èran pas pertocats. Que devisan de questions segondàrias ath par d’aqueth esveniment. Que i a com ua volentat d’esvitar aquera question e eras suas consequéncias. Qu’ei com ua paur d’ua « contaminacion » der’independentisme.

Quiò, er’exemple catalano-aranés que poderé dar ideas e envejas a quauques occitanistas critics ath par d’un occitanisme qui non sap pas sortí’s d’un dogmatisme eiretat deras cinquanta annadas passadas. Eth dromir dogmatic e sociau-democrate qu’ei confortable, qu’esvita tota remesa en question, qu’ei ua garantida d’ua plaça de petit notable occitanista.

Mes, eths Catalans e Occitans d’Aran qu’an ubèrt en gran era pòrta deth cambiament e dera revolucion. Qu’an trencat eth dògma der’Estat-Nacion aplicat a Estats multinacionaus, qu’an trencat ua arradiga deths imperialismes europèus. Ara tot que serà diferent. Er’ independéncia non serà pas mes un tabó, que serà un possible, concretament ua arrecomposicion politica e territoriau tàths pòples dependents e shens Estat.

Ua avançada democratica giganta que’s debana ath còr d’Euròpa occidentau e tà nosauts de Pirenèus e Mediterranèa. Que i a de’n presar tota er’importància ideologica e politica se non volem pas demorar ath darrèr.

Alan Sibé

Daissar una responsa

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Cambiar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Cambiar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Cambiar )

Connecting to %s